Wokół „Gazety Toruńskiej” (1867-1921) ||14.12.2017||

W czwartek, 18 grudnia zapraszamy na kolejne spotkanie z cyklu „Wieczory Toruńskie”. Tematem wieczoru będzie „Gazeta Toruńska”. O początkach, losach i roli tej najstarszej na Pomorzu polskojęzycznej gazety codziennej, a także o związanych z nią zasłużonych i barwnych postaciach, opowiedzą eksperci z Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk – prof. Szczepan Wierzchosławski i dr Tomasz Krzemiński. Spotkaniu towarzyszyć będzie ekspozycja ze zbiorów Książnicy Kopernikańskiej prezentująca dzieje i twórców pierwszego polskiego dziennika wydawanego w Toruniu.Wieczór Toruński w Książnicy Kopernikańskiej rozpocznie się o godz. 18.

Dr Katarzyna Tomkowiak z Książnicy Kopernikańskiej o „Gazecie Toruńskiej”:

Toruń, dzięki zmianom komunikacyjnym (budowa linii kolejowej), ale i powstaniu polskiej gazety codziennej (wychodziła 6 razy w tygodniu z wyjątkiem poniedziałków i dni świątecznych) stał się ośrodkiem polskiej kultury w Prusach Zachodnich, w tym także ośrodkiem ruchu prasowego. Zastąpił w tej roli Chełmno, gdzie wydawano „Nadwiślanina” (ostatni numer 28 grudnia 1866).

Pierwszy numer „Gazety Toruńskiej” ukazał się we wtorek, 1 stycznia 1867 – był to nakład komisowy Franciszka Tadeusza Rakowicza (który kierował także redakcją). Gazeta była drukowana przez Józefa Buszczyńskiego, (który przybył do miasta z Poznania) w pierwszej polskiej drukarni, która mieściła się przy ulicy Żeglarskiej, a  później przy Mostowej. Umowę z Buszczyńskim podpisał Ludwik Ślaski, który reprezentował grupę właścicieli wydawnictwa.

Red. Franciszek Tadeusz Rakowicz pozyskał do współpracy samego Józefa Ignacego Kraszewskiego. Od 1 stycznia 1872 nakład gazety przejął z wydawnictwem drukarz i wydawca Józef Buszczyński (odpowiadał za nakład i wydawnictwo do 1894). Kontynuował dzieło ojca od 1887 – syn Sylwester – który wydawnictwo zreorganizował. Pismo zyskało dodatki i energicznego redaktora Jan Brejskiego (który w 1902 kupił gazetę – jej druk przejęła firma Marii Brejskiej, faktycznie była to druga polska drukarnia).

Oprócz Rakowicza „Gazetę Toruńską” współredagowali , m.in. Władysław Łebiński, Teodor Chrzanowski, Ignacy Danielewski, Hieronim Derdowski, Józef Glinkiewicz i Jan Brejski.

Gazeta nie była przeznaczona dla masowego odbiorcy, bo w mieście ludność polska nie była w większości – kiedy pismo powstało. Nie była to grupa zamożna, pismo zaadresowane było także do ludności wiejskiej, np. dodatek „Gospodarz”. A dla pozyskania czytelników wydawano prócz „Gazety Toruńskiej”, „Gazetę Codzienną” i „Przyjaciela” (lata 90. XIX w. – nakład i druk u Buszczyńskich).

W obszarze winiety zamieszczano także informacje o druku ogłoszeń – przyjmowano je we wszystkich językach, a agentury gazety znajdowały się w Poznaniu, Chełmnie i Bydgoszczy, Berlinie, Hamburgu, Frankfurcie nad Menem, w Wiedniu, Bazylei i Paryżu, ale i we Lwowie. Redakcja wprowadziła unikatowy na ówczesnym rynku prasowym – roczny abonament na ogłoszenia. Prowadzący ówczesne interesy znaleźli tam także informacje z giełdy berlińskiej, gdańskiej czy londyńskiej – ten dział był nawet częściej wykorzystywany przez rzemieślników i kupców niemieckich niż polskich.

Polaków zajmowały materiały prasowe dotyczące obchodów ważnych dla Polski rocznic i osób z nimi związanych, np. obchody kopernikowskie, te poświęcone Tadeuszowi Kościuszce, Piotrowi Skardze i czy w końcu słynny tekst „Witaj nam, matko Polsko” (po powrocie Torunia i Pomorza do Macierzy); na uwagę zasługują materiały o emancypacji kobiet, drukowane w odcinkach utwory literackie nie tylko Kraszewskiego, ale i Rodziewiczówny, kronika i ogłoszenia, artykuły o działalności lokalnych stowarzyszeń, np. Towarzystwa Czytelni Ludowych czy Towarzystwa Śpiewaczego „Lutnia”, materiały opisujące stosunek kościoła katolickiego do kwestii narodowych i politycznych (w pierwszym okresie „nowatorsko” propagowano na łamach gazety – oddzielenie zadań Kościoła od polityki!; później odwrotnie)

Twórcy gazety pozostali w pamięci torunian, nawet tych którzy o tym nie wiedzą,  chociażby poprzez nazwy ulic: Rakowicza, Danielewskiego, Kraszewskiego, Buszczyńskich – bo czy każdy chodząc po mieście kojarzy te nazwiska właśnie z pierwszą polską gazetą w Toruniu.

Ekspozycja towarzysząca wieczorowi:

Podstawą wystawy są pamiątki po rodzinie Buszczyńskich (Józefa i Sylwestrów), w tym te dokumentujące ich polską drukarnię, w której drukowano także „Gazetę Toruńską”. Materiały pochodzą ze zbiorów Książnicy Kopernikańskiej (depozytu Towarzystwa Naukowego w Toruniu). Pozyskane do zasobów biblioteki – dzięki zaangażowaniu Tadeusza Zakrzewskiego w 1990, od siostry i jej córki ostatniego z Sylwestrów czyli Teodora Sylwestra Buszczyńskiego.

Na kolekcję składa się: fragment fachowego księgozbioru toruńskich drukarzy, fotografie rodzinne, dokumenty firmy, w tym umowa z Ludwikiem Ślaskim, czy trzy pieczęcie korespondencyjne Buszczyńskich oraz akcesoria sztuki drukarskiej. O tej kolekcji pisał na łamach „Nowości” Andrzej Churski w 1990, a ostatni z „rodu” członek rodziny Buszczyńskich – pracował w oficynie drukarskiej Książnicy Miejskiej.

Klimat epoki przybliżają także wydruki z Gazety Toruńskiej – jej winiety, reklamy i ogłoszenia.

Uczestnicy Wieczoru na pamiątkę ekspozycji otrzymają małą niespodziankę od organizatorów – w końcu święta tuż tuż…

Organizatorem Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej – Książnicy Kopernikańskiej w Toruniu jest Samorząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

Wstęp wolny!

Kambodża – w Królestwie Khmerów ||16.12.2017||

Zapraszamy na spotkanie z podróżnikiem Zdzisławem Preisnerem, którego tematem przewodnim będzie Kambodża. Te odbędzie się w Muzeum Sztuki Dalekiego Wschodu w Kamienicy pod Gwiazdą, 16 grudnia (sobota), o godz. 17.

Zdzisław Preisner – doktor geografii, podróżnik, fotograf, właściciel Oficyny Wydawniczej „Turpress”. Odwiedził 113 krajów na wszystkich kontynentach, skąd przywiózł ponad 60 tys. fotografii w postaci slajdów oraz około 20 tys. obrazów cyfrowych. Specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu geomorfologii, glacjologii, geografii regionalnej świata, geoturystyce. W czasie podróży, obok fascynacji przyrodą, zainteresowany miejscowymi kulturami, historią, architekturą, sztuką, etnografią, obyczajami itp.

Spotkanie to odbędzie się w ramach cyklu spotkań „Odkrywamy Azję” poświęconych kulturze azjatyckiej zaplanowanych na listopad oraz grudzień 2017 roku. W programie m.in. warsztaty kaligrafii japońskiej, wykłady, prezentacje, spotkania z podróżnikami.

Wstęp wolny!

Projekt Regał – spotkanie z książką autorską ||14.12.2017||

Kiedy jakaś książka autorska czuje się „niewydana” – jest Projekt Regał! To oddolna inicjatywa, mająca na celu udostępnianie szerszemu gronu odbiorców niepublikowanych dotąd książek autorskich. Przy okazji jednak realizuje ona wiele dodatkowych zadań. Dlaczego i jak powstał Regał? Czym jest książka autorska i skąd wiemy, że właśnie z taką mamy do czynienia? I wreszcie… czy każdy może być autorem? Podczas spotkania będzie można nie tylko poznać odpowiedzi na te i inne pytania, ale także obejrzeć i przeczytać wybrane książki autorskie, biorące udział w projekcie. Serdecznie zapraszamy 14 grudnia (czwartek), o godz. 18 w Wozowni!

Dominika Czerniak-Chojnacka – doktorantka UMK, asystentka na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu, ilustratorka, plakacistka. Pomysłodawczyni i koordynatorka Projektu Regał.

Cykl „Projekt dla…” dofinansowano ze środków Gminy Miasta Toruń.

Wstęp wolny!

Piernik najlepiej smakuje jesienią ||6-30.12.2017||

Muzeum Okręgowe w Toruniu zaprasza na projekt pod tytułem Piernik najlepiej smakuje jesienią realizowany w dniach 6 – 30 grudnia w Muzeum Toruńskiego Piernika przy ulicy Strumykowej 4. Poprzez organizację wydarzenia „Piernik najlepiej smakuje jesienią” pragniemy kontynuować tradycję smakowitych i aromatycznych spotkań w Muzeum Toruńskiego Piernika.

PROGRAM

 6 grudnia – Mikołajki

10.00, 11.00, 12.00Mikołajkowy poranek dla najmłodszych – II piętro (obowiązuje wcześniejsza rezerwacja)

Opowieść o najwybitniejszym z mieszkańców Torunia – Mikołaju Koperniku.

Spotkanie połączone z warsztatami, podczas których będzie można samodzielnie wykonać pierniki dekoracyjne, których motywy związane będą z postacią Mikołaja Kopernika. Powstaną one w tradycyjny sposób: przy użyciu drewnianych form piernikowych, przygotowanych w oparciu o formy historyczne znajdujące się w zbiorach Muzeum Okręgowego w Toruniu.

10 – 16 – Idą, idą Święta warsztaty wypieku pierników dekoracyjnych (parter, sala warsztatowa – obowiązuje wcześniejsza rezerwacja)

Spotkanie połączone z warsztatami podczas których będzie można samodzielnie wykonać świąteczne ozdoby piernikowe.

W tym dniu wszyscy uczestnicy warsztatów będą mieć możliwość udekorowania  drzewka świątecznego znajdującego się w Muzeum Toruńskiego Piernika własnoręcznie przygotowanymi ozdobami z piernika.

7 grudnia 2017 – Dzień świętego Ambrożego

11.30, 12.30O miodzie i nie tylko… – kuchnia za salonikiem (I piętro)

Pogadanka prezentująca znaczenie pszczół dla życia na Ziemi. Uczestnicy będą także mieli okazję poznać podstawowe akcesoria niezbędne w pracy pszczelarza.

10 – 16 – Idą, idą Święta – warsztaty wypieku pierników dekoracyjnych (parter, sala warsztatowa – (obowiązuje wcześniejsza rezerwacja)

Spotkanie warsztatowe, podczas których będzie można samodzielnie wykonać z ciasta piernikowego, oprócz tradycyjnych motywów piernikowych, świąteczne ozdoby na choinkę. Z okazji dnia Św. Ambrożego uczestnicy warsztatów będą także mieli możliwość przygotowania pierników z motywem ula i pszczół.

6-30 grudnia 2017

Boże Narodzenie piernikiem pachnące…

 8, 15, 22.12.2017 – godz. 10.30 –  Piernikowe herbarium – II piętro

Warsztaty, podczas których uczestnicy poznają najważniejsze przyprawy wchodzące w skład ciasta piernikowego, ich właściwości, historię i inne niż kulinarne zastosowanie. Zwieńczeniem spotkania będzie tworzenie kart „piernikowego zielnika”.

Codziennie, od godziny 10 do 16, zapraszamy do wzięcia udziału w warsztatach wypieku pierników dekoracyjnych (parter, sala warsztatowa – obowiązuje wcześniejsza rezerwacja),  podczas których będzie można samodzielnie wykonać pierniki dekoracyjne. Powstaną one w tradycyjny sposób: przy użyciu drewnianych form piernikowych, przygotowanych w oparciu o formy historyczne znajdujące się w zbiorach Muzeum Okręgowego w Toruniu. Dodatkowo, uczestnicy będą mieli możliwość przygotowywania piernikowych ozdób świątecznych.

Ponadto:

Piernikowe łamigłówki. Gry i zabawy o tematyce piernikowej.

Konkursy dla uczestników spotkań w Muzeum Toruńskiego Piernika i wszystkich smakoszy pierników.

Uwaga:

Na spotkania warsztatowe obowiązują wcześniejsze zapisy – tel. 56 656-70-79,  56 656-70-87

Koszt udziału w warsztatach: bilet normalny – 13 zł, bilet ulgowy – 9 zł

 Opracowanie programu: Małgorzata Mikulska – Wernerowicz

Spotkanie z Andrzejem Kamińskim ||9.12.2017||

9 grudnia (sobota), o godz. 15.30 Muzeum Okręgowe w Toruniu zaprasza do Ratusza Staromiejskiego na spotkanie z Andrzejem Kamińskim – słynnym fotografem, autorem albumu „Toruń w obiektywie fotoreportera 1960 – 2000” oraz wystawy pod tym samym tytułem prezentowanej obecnie na dziedzińcu Ratusza. 

Wydarzenie to będzie jednocześnie uroczystym finisażem wspomnianej ekspozycji „Toruń w obiektywie w fotoreportera 1960 – 2000” dlatego też tym razem, prezentowane będą fotografie dawnego Torunia, które nie trafiły ani do albumu, ani na wystawę. Będzie to zatem wyjątkowa okazja, by znów odbyć sentymentalną podróż po mieście, którego już nie ma. Na niektórych fotografiach Toruń jest nieco senny i smutny, z innych zdjęć tryska radość pomimo, że to  przecież okres PRL-u. Na kilku dominującym widokiem są tzw. kocie łby i błoto, lecz na innych widać miasto zadbane, pojawiają się znaczące inwestycje – budowa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, osiedla Rubinkowo, wielkich zakładów pracy czy nowych tras komunikacyjnych. Lata 70. to również  początek prac nad renowacją historycznej starówki. Rozrywki mieszkańcom dostarczają z kolei, obecni na wielu zdjęciach sportowcy, których Andrzej Kamiński z lubością fotografował przez lata, podczas wielu różnych imprez, także rangi międzynarodowej.

Spotkanie połączone ze sprzedażą albumu „Toruń w obiektywie fotoreportera 1960-2000” w świątecznej, promocyjnej cenie 45 złotych!

Wstęp wolny!

Pasja dokumentalisty: Spotkanie i projekcja filmów Marty Prus ||13.12.2017||

Comiesięczne spotkania filmoznawcze z cyklu „W pierwszym rzędzie”  są propozycją dla osób realizujących własne projekty filmowe, tych, które pierwsze takie próby mają jeszcze przed sobą i oczywiście dla wszystkich miłośników sztuki filmowej. 13 grudnia (środa), o godz. 17 w WOAKu, odbędzie się spotkanie z Martą Prus, reżyserem o duszy dokumentalistki. Towarzyszyć temu będzie projekcja dwóch filmów: Ciepło-zimno oraz Mów do mnie.

Marta Prus – absolwentka reżyserii PWSFTviT w Łodzi. Autorka nagradzanych filmów „Vakha i Magomed”, „Osiemnastka”, „Mów do mnie” oraz „Ciepło-zimno”. Razem z Telemark zrealizowała serial „Teen Mom Poland”. Laureatka Nagrody Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za wybitne osiągnięcia w twórczości artystycznej i Nagrody Wiesława Nowickiego dla najlepiej rokującego młodego twórcy filmowego. Obecnie kończy prace nad pełnometrażowym debiutem dokumentalnym „Over the limit”.

Mów do mnie„, reż. M. Prus, czas trwania: 44 min

Bohaterem Mów do mnie jest uzależniony od marihuany Krzysiek, mieszkaniec ośrodka Monar w Warszawie. Jednak film nie jest kolejną narracją o uzależnieniu, tylko opowieścią o relacji bohatera z reżyserem, nietypowym przykładem tego, jak życie wnika w materię filmową, stawiając bohatera i reżysera w trudnej sytuacji. To historia rodzącego się uczucia, walki ze słabościami i opowieść o dojrzewaniu do dorosłości.

„Ciepło – zimno”, reż. M. Prus, czas trwania: 36 min

Zrealizowany w jednym ujęciu film, opowiada historię niespodziewanego spotkania dwóch kobiet z odmiennych światów, które mimo niesprzyjających okoliczności w jakich się poznają w efekcie wzajemnie sobie pomagają.

Wstęp wolny!

Indie z miłością i śmiechem – spotkanie z Piotrem Bielskim ||2.12.2017||

Zapraszamy na spotkanie z Piotrem Bielskim zatytułowane „Indie z miłością i śmiechem”, które odbędzie się w Muzeum Sztuki Dalekiego Wschodu w Kamienicy pod Gwiazdą 2 grudnia (sobota), o godz. 17. 

Piotr Bielski jest socjologiem, podróżnikiem, autorem książek „Joga śmiechu. Droga do radości” (2016) i „Indie z miłością i śmiechem” Przewodnik subiektywny” (2017) oraz organizatorem autorskich wypraw do Indii.

Spotkanie to odbędzie się w ramach cyklu spotkań „Odkrywamy Azję” poświęconych kulturze azjatyckiej zaplanowanych na listopad oraz grudzień 2017 roku. W programie m.in. warsztaty kaligrafii japońskiej, wykłady, prezentacje, spotkania z podróżnikami.

Wstęp wolny!

CZWARTEK Z FILOZOFIĄ ||30.11.2017||

Jesienna pogoda sprzyja zadumie i głębszym przemyśleniom. Warto ten czas spędzić w filozoficznym nastroju w Dworze Artusa. Tym bardziej, że listopadowy temat wykładu brzmi – Wolność egzystencjalna a wolność kwantowa. Temat przedstawi prof. dr hab. Mirosław Żelazny z toruńskiego UMK. Ruszmy głowami w czwartkowy wieczór – 30 listopada, o godz. 18.30 i nie dajmy się chandrze!

Prof. dr hab. Mirosław Żelazny – kierownik Zakładu Estetyki w Instytucie Filozofii UMK, a także Międzyobszarowych Indywidualnych Studiów Humanistyczno-Społecznych, przewodniczący Polskiego Towarzystwa Kantowskiego. Specjalizuje się w historii filozofii niemieckiej oraz estetyce. Jest autorem wielu monografii poświęconych tej tematyce, do których należą przede wszystkim Idea wolności w filozofii Kanta, Heglowska filozofia ducha, Nietzsche – ten wielki wzgardziciel, Estetyka filozoficzna, Filozofia i psychologia egzystencjalna, oraz przekładów dzieł filozoficznych na język polski, w tym redakcji sześciotomowej  edycji Dzieł Zebranych Immanuela Kanta.

Wstęp wolny!

Spotkanie z Arturem Andrusem ||27.11.2017||

Dziennikarz, poeta, konferansjer, autor tekstów, piosenkarz, artysta kabaretowy. Jedna z najbardziej znanych i najpopularniejszych osobistości na polskiej scenie kabaretowej. Artur Andrus – bo o nim mowa – po raz kolejny zagości w Dworze Artusa i tym samym zwieńczy tegoroczny Forte Artus Festival. Zapraszamy 27 listopada (poniedziałek), godz. 19. Zapowiada się niezapomniany występ, pełen wigoru, entuzjazmu i niebanalnego humoru, gdzie Dwór Artusa zamieni się w Dwór Andrusa!

Tym razem Andrus nie zaśpiewa, nie wystąpi też w roli konferansjera. Będzie to spotkanie literacko – dziennikarskie, zatem na pewno zobliguje to artystę do opowiadania zabawnych historii, a cięty dowcip i duża dawka autoironii, podgrzeje temperaturę listopadowego wieczoru, tym bardziej, że przeegzaminuje go szef Radia GRA – Mariusz Składanowski.

Wstęp wolny!

fot. Grzegorz Olkowski

Onnagata-fenomen teatru kabuki – prowadzenie Robert Andrzej Dul ||25.11.2017||

25 listopada (sobota), o godz. 17 w Kamienicy pod Gwiazdą obędzie się spotkanie z Robertem Andrzejem Dulem – etnologiem i badaczem japońskiego teatru, który opowie o historii powstania i rozwoju teatru kabuki, jego roli w kształtowaniu wzorców estetycznych i społecznych w Japonii od epoki szogunów do współczesności. Zapraszamy!

Wykład ilustrowany będzie japońskimi drzeworytami o tematyce teatralnej, zdjęciami, oraz fragmentami sztuk kabuki z komentarzem prelegenta. Będzie to opowieść o tym, jak teatr rozwijał się od kobiety do kobiecości, uosabianej na scenie przez role i aktorów onnagata, który fenomen jest jednym z symboli tradycyjnej kultury japońskiej.

Spotkanie to odbędzie się w ramach cyklu spotkań „Odkrywamy Azję” poświęconych kulturze azjatyckiej zaplanowanych na listopad oraz grudzień 2017 roku. W programie m.in. warsztaty kaligrafii japońskiej, wykłady, prezentacje, spotkania z podróżnikami.

Wstęp wolny!