WYSTAWA / Historie dopowiedziane
-
Dodano: 00:33 2 grudnia 2011
Kategorie: Recenzje, Wiadomości
Tagi: Folk, Magdalena Kus, Muzeum Etnograficzne
Historie dopowiedziane” 27.10.2010 r. – 29.02.2012 r., Muzeum Etnograficzne w Toruniu
Cudze chwalimy, ale czy swoje znamy?
Chyba nie urażę Czytelnika uogólniając, że część z nas – osób lubiących kulturę – jest bardziej ciekawa prac przywiezionych do Torunia, niż powstałych u nas. Uciekamy od sztuki w nurcie tradycyjnym, ludowym. Bardziej czy mniej zdystansowani – płyniemy z aktualnie obowiązującym w kulturze prądem.
Najlepszym dowodem na taki stan rzeczy jest fakt, że pierwszy raz od dłuższego czasu publikujemy dłuższy tekst poświęcony Muzeum Etnograficznemu im. im. M. Znamierowskiej-Prüfferowej. Gdybyśmy jednak mieli większą świadomość, ile z tych dzieł jest chcianych poza naszym miastem, darzylibyśmy je większą estymą.
Zupełnie niedawno natknęłam się na wystawę prac Wiktora Chrzanowskiego, żyjącego i tworzącego w Toruniu. Dopiero co uhonorowano go nagrodą im. Oskara Kolberga. Ceremonia odbyła się w Teatrze Wielkim w Warszawie.
Hasło „sztuka ludowa” nie jest dziś nośne, ale z drugiej strony w epoce nowych mediów i kultury konsumpcyjnej coraz częściej wracamy pod strzechy, czego przykładem jest m.in. Gęsina na Św. Marcina.
W tym roku prace Chrzanowskiego można oglądać na wystawie prezentującej całokształt jego twórczości w Muzeum Etnograficznym w Toruniu (27 październik 2011 – 29 luty 2012 r.). W latach 2007–2009 jego obrazy prezentowano na Międzynarodowym Festiwalu Sztuki Naiwnej w Verneuil sur Avre we Francji. W latach 2008-2010 oglądano je w ramach polskiej edycji tego festiwalu „NIKISZ-FOR” w Katowicach.
Wystaw indywidualnych miał dwie – w Muzeum Etnograficznym w Toruniu (1989) i w siedzibie Stowarzyszenia Twórców Ludowych w Lublinie (2009). Poza tym jego prace brały udział także w pokazach w Niemczech czy we Włoszech.
W latach 80. zajmował czołowe lokaty (zarówno w kategorii rzeźby jak i malarstwa) w cyklicznie odbywających się konkursach, jak „Na Twórczość ludową województwa toruńskiego” czy „Ogólnopolski Konkursie Malarski im. Teofila Ociepki” w Bydgoszczy.
Jego najbardziej znane dzieła są pracami malarskimi, choć ma szczególną słabość do rzeźby. Podejmuje wątki historyczne, obyczajowe i religijne, a od niedawna- związane z kulturą żydowską. Jego prace przedstawiają życie codzienne, święta, wszelkie obrzędy zarówno rodzinnego Torunia na przestrzeni wieków (sceneria Starego Miasta), jak i wsi. Maluje sceny sielskie, romantyczne, radosne, melancholijne, jak i dramatyczne, pięknie tworząc klimat przy pomocy koloru.
Choć obrazom często towarzyszy przekaz ideowy, autor swoje prace autor traktuje bez odrobiny wydumania, po prostu jak obrazki, które mają się podobać. Interesował się różnymi nurtami sztuki, ale ten któremu poświęcił swoje życie twórcze okazał się być późną i tą spełnioną miłością.
Oglądając je możemy przyjrzeć się jak artysta kształtował swój styl i język wypowiedzi. Wiele z nich zawiera cechy charakterystyczne dla sztuki ludowej: typizacja postaci, symetria, dekoracyjność czy zakłócenie perspektywy i proporcji. Najczęściej maluje farbami olejnymi na płytach pilśniowych.
Ekspozycję możemy oglądać do 29 lutego 2012 r.. Obejmuje 126 prac. Jak się okazuje, nie taki folklor straszny, jak malują. I rzeźbią.
Zapraszamy!
Magalena Kus
Kurator Bożena Olszewska
Oprawa plastyczna Iwona Liegmann
Tekst w oparciu m.in. o opracowanie Pani Bożeny Olszewskiej.
