Mikołaj Kopernik w grafice i malarstwie
-
Dodano: 14:24 21 grudnia 2009
wydarznie pod patronatem kulturalnytorun.pl
Kiedy: w dniach od 2009-12-23 do 2010-02-28 - godzina 10:00
Gdzie: Dom Mikołaja Kopernika
Kategorie: Wiadomości, Wydarzenia, Wystawy
Tagi: Dom Mikołaja Kopernika, Muzeum Okręgowe, Wystawy
Ekspozycja zamyka cykl wystaw, prezentujących najciekawsze i najcenniejsze zabytki o tematyce kopernikowskiej, zgromadzone w Muzeum Okręgowym w Toruniu. Do tej pory postać wielkiego astronoma była przedstawiana w rzeźbie, medalierstwie i filatelistyce. Teraz przyszła pora na grafikę i malarstwo. Wystawa będzie czynna od 23 grudnia 2009 r. do 28 lutego 2010 r.
Niewątpliwie najciekawsze obiekty stanowią trzy najstarsze portrety Mikołaja Kopernika wykonane techniką graficzną. W 1587 roku znany malarz i grafik szwajcarski – Tobiasz Stimmer (1539-1584), sporządził portret Kopernika opublikowany w dziele Mikołaja Reusnera “Icones sive imagines virorum literis illustrium”. Kilka lat wcześniej Stimmer namalował obraz umieszczony w obudowie zegara katedry w Strasburgu. Według tradycji oba portrety zostały wykonane na podstawie autografu, czyli wizerunku (niekoniecznie autoportretu) wykonanego za życia Kopernika. Obraz ze Strasburga został gruntownie przemalowany w czasie przeróbki zegara w pierwszej połowie XIX wieku, dlatego nie może stanowić źródła informacji na temat rzeczywistego wyglądu astronoma. Dla sporego grona uczonych grafika Stimmera uchodzi za najbardziej wiarygodny wizerunek Kopernika. W oparciu o drzeworyt szwajcarskiego grafika powstał miedzioryt wykonany przez leodyjskiego artystę Jana Teodora de Bry zamieszczony w dziele Jean-Jacques Boissarda “Icones virorumillustrium” w 1597 roku. Wizerunek Kopernika z obu portretów wykazuje wiele podobieństw. Trzecia grafika została wykonana na przełomie XVII i XVIII wieku przez I. A. Scharffena. Ukazany na niej astronom trzyma w prawej dłoni otwartą księgę, natomiast w lewej, wzniesionej do góry, symbol heliocentryzmu składający się z tarczy Słońca z orbitą Ziemi i okołoziemską orbitą Księżyca.
Za najbardziej oryginalny, daleko odbiegający od stereotypu funkcjonującego w świadomości społecznej, wizerunek Kopernika można uznać litografię wykonaną przez jednego z najbardziej kontrowersyjnych artystów polskich XX wieku – Stanisława Szukalskiego (1893-1987). Pokazany na niej Kopernik ma obcisłą bluzę z szerokim rozcięciem u szyi, podkreślającym atletyczną budowę ciała astronoma. Półdługie włosy układają się w dwa pukle przywodzące na myśl rogi. W dłoniach uczony trzyma przyrząd, przypominający swym kształtem cyrkiel, który miał służyć do mierzenia odległości od serca – Ziemi do mózgu – Słońca. Prezentowana grafika została wykonana w grudniu 1940 roku, jednak sam wizerunek został przez artystę stworzony w 1936 roku przy okazji “Projektu na dnie Smoczej Jamy” - monumentalnego dzieła rzeźbiarskiego przygotowanego dla Krakowa.
Na wystawie, oprócz licznych, a jednocześnie różnorodnych wizerunków Kopernika, znajdą się także prace przedstawiające miejsca związane z życiem uczonego oraz kultem, który otoczył osobę astronoma w rodzinnym Toruniu. Na ekspozycję zapraszamy nie tylko pasjonatów zainteresowanych życiem i działalnością Mikołaja Kopernika, ale wszystkich, którzy pragną poznać zarówno najbardziej tradycyjne, jak i daleko odbiegające od kanonu przedstawianego w szkolnych podręcznikach, portrety toruńskiego astronoma.
Dom Mikołaja Kopernika
Muzeum Okręgowe
ul. Kopernika 15/17
www.muzeum.torun.pl
muzeum@muzeum.torun.pl
tel. (56) 660 56 12fot. K. Deczyński
